Poster Bildiri Sahiplerinin Dikkatine

Konferans programı belli oldu

Çağrılı Sunular

Dr. Andy Shih - Autism Speaks, ABD
 

Özgeçmiş

Dr. Andy Shih, Autism Speaks Yönetim Kurulu, Bilimsel Danışma Kurulu Üyeleri, ve üst düzey yetkilileriyle yakın çalışmaktadır ve kurumun bilimsel programını geliştirmek ve uygulamak üzere öncülük etmektedir. Autism Speaks’in Küresel Otizm Halk Sağlığı Girişimini de içine alan halk sağlığı portfolyosundan sorumludur. Küresel Otizm Halk Sağlığı Girişimi hak savunusu ve program geliştirmeyi hedefleyen uluslararası bir programdır. Otizm ile ilgili farkındalık, hak savunusu, araştırma ve hizmet modellerininin entegrasyonun sağlamasını hedeflemektedir. Andy ve ekibi verimli, düşük maliyetli ve sürdürülebilir toplumsal çözümler sunmak amacıyla bakanlıklara ve diğer hükümet organlarına çok ortaklı girişimleri ve finansmanı sağlamak üzere teknik danışmanlık yapmaktadır. Andy’nin yürüttüğü araştırmalar gen tanımlama ve belirleme, virüs – hücre etkileşimi ve hücre çevrimi düzenlemesi alanlarını kapsamaktadır. Hücre çevrimi kontrolünde ve nuclear taşımada etkin bir GTPases ailesinin klonlanmasında öncülük etmiştir ve nücleik asit temelli teşhis ve tedavi üzerine üç adet patent sahibidir. Autism Speaks’in halk sağlığı ve uluslararası gelişim çalışmalarına yoğunlaşmadan önce, organizasyonun genetik, çevre bilimleri, epidemiyoloji ve yardımcı teknolojiler üzerinde yürüttüğü yatırımlardan sorumluydu.

Sunu Başlığı: Küresel Otizm Halk Sağlığı Girişimi: Katılımcı Araştırma, Bilim ve Hak Savunuculuğunun Entegrasyonu

Öz: 2008 yılında Autism Speaks tarafından kurulan Küresel Otizm Halk Sağlığı (GAPH) Girişimi uluslararası bir gelişim programı olup otizm ile ilgili farkındalık, hak savusunu, araştırma ve hizmet modellerininin entegrasyonun sağlamasını hedeflemektedir. Şimdiye değin Autism Speaks 50’den fazla ülkede hükümetlere otizmli çocuğa sahip ailelere yönelik uygun ve sürdürülebilir halk sağlığı çözümleri geliştirmek üzere teknik danışmanlık ve hizmet sağlamıştır. Bu sunuda GAPH sürecinde geliştirilen gelişim stratejileri ve süreçleri tartışılacaktır. Aynı zamanda GAHP’ın katlımcı araştırma yaklaşımıyla sonuçlanan yeni programlar ve politika örneklerine ve bu uygulamaların uygulanmasının ve yalınlaştırılmasının bilimsel çalışmalara olan katkısına yer verilecektir.

 
Dr. Bridget A. Taylor - Alpine Learning Group, ABD
 

Özgeçmiş

Dr. Bridget A. Taylor, Alpine Learning Group’un eş kurucusu ve Rethink’in Kıdemli Klinik Danışmanı’dır. Son yirmi beş yılda yaptığı çalışmalarla otistik özellikler gösteren çocukların eğitiminde uzmanlaşmıştır. Columbia Üniversitesi’nden erken çocukluk özel eğitimi alanında yüksek lisans derecesini, Rutgers Üniversitesi’nden psikoloji alanında doktora derecesini almıştır. Dr. Taylor lisanslı davranış analisti ve lisanslı psikologtur. Journal of Applied Behavior Analysis dergisinin yardımcı editörü ve Behavioral Interventions dergisinin editör kurulu üyesidir. Davranış Analizi Sertifikasyon Kurulu üyesi ve Otizme Müdahale Bilim Derneği Kurulu üyesidir. Cambridge Davranışsal Çalışmalar Merkezi’nin Otizm Danışma Grubu’nda ve Profesyonel Davranış Analistleri Derneği Danışma Kurulu’nda görev yapmaktadır. Dr. Taylor otizm araştırma topluluğunun aktif bir üyesi olup otizmde etkili uygulamalar konusunda çok sayıda makalesi ve kitap bölümü vardır. Otizmli çocuklarda gözleyerek öğrenmeyi arttırmak üzere etkili stratejilerin belirlenmesi son yıllardaki araştırma ilgi alanını oluşturmaktadır.

Sunu BaşlığıOtizmli Çocuklara Gözleyerek Öğrenme Dağarcığı Geliştirmeyi Öğretme

Öz: Otizmli çocukların taklit ve gözleyerek öğrenme becerilerinde önemli derecede yetersizlikleri olduğu yaygın olarak bilinen bir durumdur. Otizmli çocuklar için geliştirilmiş olan çağdaş programların büyük bir bölümünde farklı taklit becerilerinin öğretimine yer verilmiştir. Ancak gözleyerek öğrenme aracılığıyla becerilerin kazandırılmasını sağlayacak müdahalelere ilişkin uygulamalı araştırmalar ya da uygulamalar sınırlıdır. Gözleyerek öğrenme genelleştirilmiş taklidi içermekle birlikte gözlenen eylemler ve bu eylemlerin sonuçlarını ayırt etmeyi de gerektirir. Örneğin bire-bir öğretimden grup öğretimine geçmek için çocuk diğer durumlara uygulanan sonuçları fark etmeli ve ardından bu sonuçlarla doğrudan ilişki içinde olmadan yalnızca gözlediği bu davranışları davranış dağarcığına dahil etmelidir. Karmaşık olmasına rağmen, gözleyerek öğrenme otizmli çocukların üst düzey sosyal ve akademik davranışları öğrenebilmeleri için gereklidir. Bu sunuda doğrudan taklit etme becerisinin ötesine geçen gözleyerek öğrenme için gerekli becerilerin kazandırılmasına yönelik öğretim programları ele alınacaktır. Otizmli çocuklarda farklı davranışlarda gözleyerek öğrenmeyi arttıran uygulamalar gözden geçirilecektir.

 
Dr. Connie Kasari - California Üniversitesi Los Angeles (UCLA), ABD
 

Özgeçmiş

Dr. Connie Kasari, UCLA İnsan Gelişimi ve Psikoloji bölümünde öğretim üyesidir. Aynı zamanda Psikiatri bölümünde de görev yapmaktadır. HRSA tarafından desteklenen Davranışsal Sağlık için Otizme Müdahale Araştırma Ağı ve sözel becerileri sınırlı otizm spektrum bozukluğu olan okul çağındaki çocuklara yönelik müdahaleleri ele alan ve Ulusal Sağlık Enstitüsü Otizm Mükemmeliyet Merkezi Ağı’nda yürütülen çalışmalarda yürütücüdür. Aynı zamanda yürütmekte olduğu araştırma projeleri arasında Ulusal Sağlık Enstitüsü ve Autism Speaks tarafından desteklenen erken müdahale ve okulöncesi dönem çocuklara yönelik çalışmalar da vardır. Doktora derecesini  Kuzey Carolina Üniversitesi’nden almıştır ve UCLA’da Nöropsikiyatri Enstitüsü’nde doktora sonrası çalışmalarını yürütmüştür. 1990 yılından beri UCLA’da lisans ve lisansüstü düzeyde dersler okutmaktadır ve 40’tan fazla doktora öğrencisine tez danışmanlığı yapmıştır. UCLA’daki Otizm Araştırmaları ve Tedavi Merkezi’nin kurucu üyesidir. Araştırma ilgi alanları arasında risk taşıyan bebekler, okulöncesi dönem otizm spektrum bozukluğu olan çocukların erken sosyal iletişim becerilerinin ve okul çağı çocukları arasında akran ilişkilerinin gelişimine yönelik uygulamalar geliştirmek yer almaktadır. Autism Speaks Vakfı’nın danışma kurulu üyesidir. Yerel, ulusal ve uluslararası düzeyde öğretim elemanlarına ve uygulamacılara yönelik düzenli olarak sunumlar yapmaktadır.

Sunu Başlığı: Otizmli Spektrum Bozukluğu Olan Çocukların Okul Programlarında Akran Etkileşimini Arttırma

Öz: Sosyal yetersizlikler otizm spektrum bozukluğu olan çocuklarda en zorlu sorun olarak görülmektedir. Bu yetersizlik çocukların akranlarıyla, ilişkilerini, arkadaşlık becerilerini ve çevresindeki diğer kişilerle sosyal etkileşimini etkilemektedir. Bu sorunu ortadan kaldırmak üzere geliştirilen müdahalelerin çocuğun gerçek dünyasında örneğin okulda uygulanmasının öncelikli bir önemi vardır. Son yıllarda toplumsal becerilerin öğretimine ilişkin araştırma sayılarının artmış olmasına rağmen, az sayıda araştırmada geliştirilen uygulamaların etkileri okul ortamında sınanmıştır. Oysa ki, toplumsal beceri kazandırmayı hedefleyen araştırmaların amacı genel olarak çocukların günlük yaşamlarında akran ve arkadaşlık ilişkilerini geliştirmektir. Bu araştırmalarda çocukların davranışlarına yönelik sınırlı değerlendirmeler bizim bu konuda daha fazla bilgi sahibi olmamızı engellemektedir. Bu değerlendirmeler uygulamayı gerçekleştiren anne-baba ya da akranlar gibi kişilerden elde edilmektedir ki bu kişilerin uygulama süreci içinde yer almış olmalarından dolayı süreçle ilgili değerlendirme konusunda objektif olamayabilecekleri düşünülebilir. Bu sunumda otizm spektrum bozukluğu olan çocukların okullardaki sosyal deneyimlerinin öğretmen, anne-baba, akran ve kendi ifadelerine ek olarak bağımsız gözlemcilerin okulda çocuklara ilişkin gözlemleri de ele alınarak değerlendirilecektir. Sunum sırasında çocukların okuldaki deneyimlerini betimleyen çalışmalar ve bu çocukların sosyal deneyimlerini geliştirmek üzere gerçekleştirilen uygulamalar gözden geçirilecektir. Bu çalışmalardan elde edilen bilgilerin sentezi yapılacak ve okullarda toplumsal becerilerin kazandırılması konusuyla ilgili olan uzmanlara, öğretmenlere ve anne-babalara önerilerde bulunulacaktır. 

 
Dr. Helen Tager-Flusberg - Boston Üniversitesi, ABD
 

Özgeçmiş

Dr. Helen Tager-Flusberg, Londra Koleji Üniversitesi’nden psikoloji alanında lisans derecesini ve Harvard Üniversitesi’nden aynı alanda doktora derecesini almıştır. 1978-2001 yılları arasında Massachusetts Üniversitesi’nde Psikoloji Bölümünde, 1996-2001 yılları arasında aynı üniversitede, Eunice Kennedy Shriver Merkezi’nde, Kıdemli Bilim İnsanı olarak görev yapmıştır. 2001 yılından beri Boston Üniversitesi’nde görev yapmaktadır. Başlangıçta Tıp Fakültesi’nde Anatomi, Nörobiyoloji ve Çocuk Hastalıkları Bölümünde görev yapmıştır. Ardından Psikoloji Bölümünde öğretim üyesi olarak görev yapmaya başlamıştır. 2009-2012 yıllarında ise, aynı üniversitede Gelişim Bilimleri Programını yürütmüştür. Dr. Tager-Flusberg Boston Üniversitesi’nde Otizm Araştırmaları Mükemmeliyet Merkezi Müdürü’dür. Dr. Tager-Flusberg 35 yılı aşkın bir süredir otizm ve diğer nörogelişimsel bozukluklarla (örn., Williams Sendromu, Down Sendromu, Prader-Willi Sendromu, 16p ve Özgül Dil Bozuklukları) ilgili araştırmalar yürütmekte, bu gruplarda dilde ve sosyal bilişte görülen gelişimsel değişiklikleri davranışsal ve beyin görüntüleme tekniklerini kullanarak incelemektedir. Araştırmaları Ulusal Sağlık Enstitüsü, Autism Speaks, Simons Vakfı, Otizm Konsorsiyumu, March of Dimes ve Nancy Lurie Marks Aile Vakfı gibi özel kuruluşlarca desteklenmektedir. Dr. Tager-Flusberg 1997-2009 yılları arasında Ulusal Sağlık Enstitüsü’nce desteklenen Boston Üniversitesi Otizmde İşbirlikçi Programlar Merkezi’nde, Otizm İleri Araştırmalar ve Uygulamalar Çalışmalarında lider araştırmacı rolüyle yürütücülük görevini yapmıştır. 2012-2017 yılları için de Otizm Mükemmeliyet Merkezi’nde  yürütücülük görevini yapmak üzere görevlendirilmiştir. Alanında çeşitli kitaplarda editörlük yapmış, 180’den fazla makele ve kitap bölümü hazırlamıştır.  Dr. Tager-Flusberg Uluslararası Otizm Araştırmaları Birliği’nin başkanlığını yapmış, pek çok derginin editörler kurulunda görev yapmıştır. Halihazırda Journal of Neurodevelopmental Disorders dergisinin yardımcı editörüdür. Araştırmalarını pek çok mesleki konferansta, aile gruplarına ve eğitim enstitülerinde sunmaktadır.

Sunu Başlığı: Otizm Spektrum Bozukluğu Riski Taşıyan Bebeklerle İlgili Araştırmalar

Öz: Otizm spektrum bozukluğu sosyal, bilişsel ve iletişimsel gelişim alanlarında temel yetersizliklerin görüldüğü nörogelişimsel bozukluklar arasında en hızlı artış gösteren bozukluktur. Araştırmalar davranışsal belirtilerin tipik olarak iki yaş civarında sosyal girişim, sesletim, iletişim ve duygularını düzenlemede gerileme ile görüldüğünü göstermektedir. Otizm spektrum bozukluğunu konu eden araştırmalar için heyecan verici yeni bir çalışma alanı yaşamın ilk yılında görülebilen erken belirtilerdir. Bu konudaki araştırmalar kendisinden daha büyük yaşta otizm spektrum bozukluğuna sahip kardeşi olan bebeklerin (yüksek risk taşıyan bebekler) üç yaş ya da daha sonrasında tanılarının doğrulanması aşamasına kadar takibine odaklanır. Bu sunuda, bu açıdan ele alınan yüksek risk taşıyan bebeklerle süregelen diğer çalışmaların bulguları özetleyerek bu eksende yürüttüğümüz ortak projede davranışsal, elektrofizyolojik ve metabolik ölçümlerle odaklandığımız erken dil ve iletişim becerileri, yüz işleme ve anne-çocuk etkileşimlerine ilişkin bulguları sunacağım.

 
Dr. Henry Roane - Upstate Tıp Üniversitesi, ABD
 

Özgeçmiş

Dr. Henry Roane, doktora derecesini Louisiana Eyalet Üniversitesi’nden psikoloji alanında almıştır. Uzmanlık çalışmasını Kennedy Krieger Enstitüsü ve John Hopkins Üniversitesi Tıp Fakültesi’nde tamamlamıştır. Dr. Roane Emory Üniversitesi Tıp Fakültesi Marcus Enstitüsü’nde ve Nebraska Üniversitesi Tıp Merkezi Munroe-Meyer Enstitüsü’nde öğretim üyesi ve hekimlik görevini üstlenmiştir. Halihazırda Upstate Tıp Üniversitesi Çocuk Gelişimi ve Çocuk Hastalıkları Bölümü’nde öğretim üyesidir.  Bu üniversitede Gelişim, Davranış ve Genetik Birimi’nde görev yapmaktadır. Aynı zamanda, davranış bozuklukları sergileyen çocuklara hizmet sunan Kelberman Davranış ve Beslenme Programı müdürüdür. Dr. Roane Journal of Applied Behavior Analysis ve Behavior Analysis in Practice dergilerinin yardımcı editörlüğünü yapmıştır. Aynı zamanda alandaki çeşitli dergilerin editörler kurulu üyesidir. Dr. Roane Davranış Analizi Sertifikasyon Kurulu’nun Yöneticiler Kurulu’nda görev almıştır. Halihazırda Deneysel Davranış Analizi Topluluğu’nun Yöneticiler Kurulu’nda görev yapmaktadır. Dr. Roane 50’den fazla yayında eş-yazar olup ve davranış bozukluklarını değerlendirme ve müdahale ile ilgili yayınları vardır. Halihazırda Ulusal Sağlık Enstitüsü ve New York Sağlık Bölümü’nce desteklenen projede yürütücülük görevi yapmaktadır.

Sunu Başlığı: Otizm Spektrum Bozukluğu Olan Çocukların Sorun Davranışlarını Önleme ve Yönetmeye İlişkin Yaklaşımlar

Öz: Otizmli pek çok birey saldırganlık ve kendine zarar verici davranışlar gibi sorun davranışları da kapsayan otizme eşlik eden semptomları gösterirler. Tedavinin tipik aşamaları (a) tıbbi/psikoloji değerlendirme, (b) çevresel uyaranları belirleme, (c) bireyselleştirilmiş müdahale geliştirme ve (d) bu bireylerin bakımından sorumlu kişilerin eğitimi ve müdahalenin etkilerinin genellenmesinden oluşur. Bu sunumda farklı davranış sorunlarında değerlendirme ve müdahale sürecinin genel yapısı çeşitli örneklerle betimlenecektir. Örnekler özellikle kendine zarar verme, saldırganlık/yıkıcılık, yiyecek seçme ve yabancı cisim yeme gibi davranışlardan seçilecektir. Her bir vaka ele alınırken davranışın tedavisinde başarıya götüren karar verme süreçlerinin nasıl uygulandığına dikkat edilecektir. Sunum sırasında müdahale öncesi ve sonrası davranışlara ilişkin video görüntüleri sözel olarak açıklanacaktır. Ayrıca, bu sunumda otizmli bireylerde sorun davranışların tedavisinde farmakolojik ve davranışsal müdahalelerin etkilerine ilişkin son bulgular gözden geçirilecektir. Bu sununum en temel amacı sunuyu dinleyen kitlenin bu tür davranışların değerlendirilmesi ve tedavisi konusunda kullanılan güncel yaklaşımlara ilişkin bilgilerini zenginleştirmektir.

 
Dr. James E. Carr - Davranış Analizi Sertifikasyon Kurulu, ABD
 

Özgeçmiş

Dr. James E. Carr, Davranış Analisti Sertifikasyon Kurulu’nun başkanıdır. Mesleki ilgi alanları arasında davranış analistlerinin belgelendirilmesi, gelişimsel yetersizliği olan bireylerin davranışsal değerlendirilmeleri ve tedavileri, sözel davranış ve uygulamacı eğitimi yer almaktadır. Dr. Carr, bu ve farklı konularda 100’den fazla makale yayınlamıştır. Halihazırda The Analysis of Verbal Behavior dergisinin editörüdür ve üç tanesinde yardımcı editör olarak görevlendirilmek üzere davranış analizi ile ilgili 10 derginin editörler kurulunda görev almıştır. Dr. Carr Orta Amerika ve Alabama Davranış Analizi Birlikleri’nin geçmiş dönem başkanlıklarını yürütmüştür. Doktorasını 1996’da Florida State Üniversitesi’nde Dr. Jon Bailey’nin danışmanlığında almış ve Nevada Reno Üniversitesi (1996-1999), Western Michigan Üniversitesi (1999-2008) ve Auburn Üniversitesi’nde (2008-2011) davranış analizi alanında öğretim üyesi olarak görev yapmıştır.

Sunu Başlığı: Davranış Analizi Uygulamacılarının Belgelendirilmesi

Öz: Sunuda davranış analistlerinin belgelendirilmesinin başlatılması, belgelendirmenin yararları, Davranış Analisti Sertifikasyon Kurulu’nun (BABC) ve BABC programlarının Dünya’da gösterdiği gelişim açıklanacaktır. BABC belgelendirmesi için başvuru ve belgelendirmenin sürekliliğini korumak üzere gerekli olan üç belgelendirme programı tanıtılacaktır: Davranış Analisti Kurulu Sertifikası (BCBA), Yardımcı Davranış Analisti Kurul Sertifikası (BCaBA) ve Kayıtlı Davranışsal Uzman. Ayrıca, belgelendirme programlarına ilişkin belgelendirilmiş uzman sayısı, belgelendirilmiş üniversite programı sayısı ve son dönem düzenlenen sınavlarda sınav başarı oranları gibi güncel veriler sunulacaktır.

   
Dr. Joachim Franz Hallmayer - Stanford Üniversitesi, ABD
 

Özgeçmiş

1986 yılında Almanya, Cologne Üniversitesi’nden tıp alanında mezun oldu, 1987-1989 yılları arasında Mainz Üniversitesi, Johannes Gutenberg Psikiyatri hastanesinde araştırmacı olarak çalıştı. 1989-1994 yılları arasında Stanford Üniversitesi, Genetik Bölümü’nde araştırmacı olarak çalıştı. 1994-1995 yılında aynı üniversitesinin Psikiyatri bölümünde yine araştırmacı olarak çalıştı. 1995-2001 yılları arasında Psikiyatri alanında Doçent ünvanıyla Western Avusturalya Üniversitesi, Nöropsikiyatri Klinik Araştırma Merkezi’nde yönetici olarak çalıştı. 2001 yılından bu yana Stanford Üniversitesi, Davranış Bilimleri ve Psikiyatri Bölümü’nde araştırmacı olarak çalışmalarını sürdürmektedir. Dr. Hallmayer, son 20 yıldır nöropsikiyatrik bozuklukların genetik bağlantısı üzerine çalışmalarını sürdürmektedir. Özellikle otizm spektrum bozukluğu olan çok sayıda bireyin teşhis bilgileri, davranış, biyoloji ve genetik değerlendirmeleri yapılarak bunlar arasındaki etkileşim ve koordinasyona ilişkin verilerin analiz edilmesi üzerine odaklaşmıştır. Dr. Hallmayer, şu an Asya, Avrupa ve Kuzey Amerika’da 50 merkezde 100’ün üzerinde araştırmacıyla “Otizm Genom” başlıklı geniş kapsamlı bir araştırma projesinde araştırmacılar komitesi başkanlığını sürdürmektedir. Ayrıca, Dr. Hallmayer otizmle ilişkili olan 22q11 delesyon sendromlu hastalarda embriyodan üretilmemiş kök hücre çalışması ile ödüle layık görülmüştür. Dr. Hallmayer’in çok sayıda konuyla ilgili önemli araştırmaları yayınlanmıştır.

Sunu Başlığı: Otizmin Genetiği

Öz: Son genetik çalışmalar otizm belirtilerinin ortaya çıkışından sorumlu yapının, yeni keşfedilmiş ve kopyalanmış varyasyonlar olan tek bir noktadaki ender mutasyonlar olduğunu göstermiştir. Yüzlerce gen, genetik varyasyonlar içermektedir. Ancak, hiç bir bireysel neden, otizm spektrum bozukluğu olan bireylerin %1’inden daha fazlasını açıklayamamaktadır. Varyasyonların hiç birisi otizm spektrum bozukluğunun fenotip içeriğine özgü değildir. Pek çoğu diğer bozukluklarla ilişkilidir; en sık epilepsi ve zihin yetersizlikle ilişkili olup, bu bozuklukların nedenleriyle önemli derecede benzerlik göstermektedir. Temel etkilerdeki nadir alternatif biçimlere ek olarak, ilgili çalışmalar; küçük etkilerle birlikte çok sayıda yaygın varyasyonların da bulunduğunu göstermektedir. Aynı zamanda, bu çalışmalarda otizm spektrum bozukluğu risk olasılığının bireyler arasındaki pek çok farklı gen ve belirgin kalıtsal biçimleri içerdiğine dikkat çekilmektedir. İşlevsel seviyede, sınırlı sayıda sinir yollarındaki gen birleşmeleri, sinaptik işlevi etkileyen mutasyon sayısından daha fazladır. Bu farklılaşmalar, sinir çoğalmasında düzensizlik, yer değiştirme, kortikal organizasyon, sinaps biçimleri ve sinaptik organizasyonu kapsamaktadır. Otizmde hayvan modellerinin geliştirilmesi oldukça güç olacaktır. Otizm spektrum bozukluğunun temel belirtileri olan sosyal iletişim, hayal etme ve merakta yetersizliğin diğer organizmalarda yeterince iyi bir biçimde modellenmesi zordur. Otizm spektrum bozukluğunun altında yatan mekanizmanın, insan ve aynı genetik yapıyı taşıyan hücrelerde çalışılmasına gereksinim vardır. Pluripotent kök hücreden başlatılan insan temelli sinir çalışmaları, yeni tedavilerin araştırılması ve çevresel faktörlere cevabın değerlendirilmesi için hücrelerin gelişimi ve işlevindeki sorunlar ve genetik faktörler arasında bağlantı içermeyen bir araç sağlamaktadır. Timothy sendromu, Phelan McDermid ve 22q11 delesyon sendromundaki çalışmalarımız, spesifik hücresel ve moleküler mekanizmaların genetik hatası ve sonrasında yeni tedavilerin araştırılmasında bu mekanizmaları anlama bilgisini sağlayacak nitelikte kanıt sunmaktadır.

 
Dr. Linda A. LeBlanc - Trumpet Behavioral Health, ABD
 

Özgeçmiş

Dr. Linda A. LeBlanc, davranış analisti ve psikologtur. Trumpet Davranışsal Sağlık’ta Araştırma ve Klinik Hizmetler yetkili müdürüdür.  Trumpet Davranışsal Sağlık, 11 eyalette danışanlarına okul, ev ve merkezlerde davranışsal müdahale hizmetleri sunmaktadır. Doktora derecesini 1996 yılında Louisiana Eyalet Üniversitesi’nden almıştır. 1997-1999 yılları arasında Claremont McKenna Koleji’nin, 1999-2008 yılları arasında Western Michigan Üniversitesi’nin ve 2009-2012 yılları arasında ise Auburn Üniversitesi’nin Psikoloji Fakülteleri’nde öğretim üyesi olarak görev yapmıştır. Son yıllarda araştırma ve uygulama ilgi alanlarını otizm ve gelişimsel yetersizliği olan bireylere yönelik davranışsal müdahaleler, sözel davranış ve teknoloji temelli uygulamalar oluşturmaktadır. Dr. LeBlanc’ın 80’den fazla makalesi ve kitap bölümü vardır. Dr. LeBlanc Education and Treatment of Children, The Analysis of Verbal Behavior dergilerinde yardımcı editör olarak görev yapmaktadır. Ayrıca, Journal of Applied Behavior Analysis ve Behavior Analysis in Practice dergilerinde yardımcı editör olarak görev yapmıştır. California Davranış Analizi Birliği’nde konferans başkanlığı yapmıştır. Virginia Otizm Enstitüsü Danışma Kurulu üyesidir.

Sunu Başlığı: Otizm Spektrumu Bozukluğu Olan Bireylere Müdahale ve Personel Yetiştirmede Teknoloji Kullanımı

Öz: Teknolojik gelişmeler son yirmi yıldan beri otizm spektrum bozukluğuna yönelik geliştirilmiş olan davranışsal uygulamaları videoyla model olma, otomatik ya da uzaktan kontrollü ipucu sistemleri ve kişisel dijital yardımcıların kullanımı biçiminde başarıyla birleştirilmiştir. Bluetooth ve sanal gerçeklik gibi yeni teknolojiler, toplum temelli becerilerin öğretiminin çok daha zor gerçekleştiği ya da güvenlik açısından risk taşıyan geleneksel düşük teknoloji gerektiren uygulamalara kıyasla daha geniş olanaklar sunmaktadır. Bu uygulamaların tasarımı ve uygulanmasında temel davranışsal ilkelere yer verildiğinde insan çabası yerine yalnızca teknolojinin kullanımına yer verilmesinden çok daha olumlu sonuçlar elde edilmektedir. Teknoloji, otizm spektrum bozukluğu olan bireylere hizmet sunan personele davranışsal uygulamaların nasıl kullanılabileceğinin öğretilmesi amacıyla da başarıyla kullanılmaktadır. Bu sunuda teknoloji temelli çözümlerin etkililiği, yeterliliği ve maliyet açısından verimliliği ile ilgili henüz yanıtlanmamış araştırma soruları ele alacaktır. Ayrıca, sunuda otizm spektrum bozukluğu olan bireylere yönelik uygulamalarda ya da personel eğitiminde yeni bir teknolojinin benimsenmesine karar verme aşamasında dikkate alınması gereken dört önemli soru ortaya konulacaktır.

 
Dr. Nahit Motavalli Mukaddes -İstanbul Ergen ve Çocuk Psikiyatri Enstitüsü, Türkiye
 

Özgeçmiş

Dr. Nahit Motavalli Mukaddes, çocuk, ergen ve yetişkin psikiyatristidir. 1994-2013 yılları arasında İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesi’nde öğretim üyesi olarak görev yapmıştır. Bu fakültede ders okutmak, araştırma yapmak ve yönetsel görevlerde bulunmak gibi pek çok görev üstlenmiştir. Halihazırda İstanbul Çocuk ve Ergen Psikiyatri Enstitüsü’nde akademik ve klinik çalışmalarını yürütmektedir. Temel araştırma ve uygulama ilgi alanları dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu ve otizm spektrum bozukluğudur. Ulusal ve uluslararası dergilerde yaklaşık 100 adet makalesi vardır. Sağaltım ve yönetim programlarında kapsamlı ve psikofarmakoloji ve psikoterapi-psikoeğitimin her ikisini de kapsayan eklektik bir program uygulamaktadır. Dolayısıyla, psikolog, eğitimci ve dil ve konuşma terapisti gibi farklı alan uzmanlarıyla yakın işbirliği içindedir.

Sunu Başlığı: Otizm Spektrum Bozuklukları

Öz: Otizm spektrum bozuklukları (OSB) çocukluk çağı nörogelişimsel bozuklukları içinde yer alan bir klinik tanı grubudur. Belirtileri erken çocukluk çağında başlamakta olup, (a) sosyal–iletişimsel alanda belirgin yetersizlikler ve (b) sınırlı, tekrarlayıcı davranışlar ve ilgi alanları ile seyreden bir bozukluktur (APA, 2013). OSB terimi uzun yıllardan beri bu alanda çalışan uzmanlar tarafından otizm, atipik otizm ve asperger bozukluğunu içeren bir kategori olarak kullanılmakta idi. Ancak resmi sınıflama sistemlerinde bu terimin yer alması Mayıs 2013’te Amerika Psikiyatri Birliği tarafından yayınlanan DSM-V’ten sonra oldu. Böylece bu tarihten itibaren resmi sınıflama sistemlerinde atipik otizm ve asperger tanımı da ayrı alt kategoriler olarak kullanılmamaya başlandı. Son yıllarda yapılan epidemiyoloijk çalışmalarda OSB’nin prevalansının  %2,6’ya kadar yükseldiği bildirilmektedir. OSB’nin etyopatogenezinde genetik ve epigenetik faktörlerin rolü olabileceği vurgulanmaktadır. Sıklıkla yaşam boyu süren bu durum ile ilgili son yıllarda tedaviye yanıta dair umut vaat edici sonuçlar ve hatta belli grupların spektrum dışına çıkmasından söz edilmektedir. Uygulanan tedaviler içinde en çok eğitsel yaklaşım içinde yer alan uygulamalı davranış analizi ile ilgili yayımlanmış veri söz konusudur. OSB’ye sıklıkla çeşitli psikiyatrik ve tıbbı bozukluklar eşlik etmektedir. Bu sunumda konuşmacı genel bilgiler ve son gelişmeleri OSB’ye dair sunduktan sonra, kısaca OSB’de psikiyatrik yaklaşımdan söz edecektir.

 
Dr. Peter Gerhardt - JPG Autism Consultation, ABD
 

Özgeçmiş

Dr. Peter Gerhardt, JPG Otizm Danışmanlık Şirketi’nin yönetici ortağıdır. Dr. Gerhardt, uygulamalı davranış analizi ilkelerinin otizm spektrum bozukluğu olan ergen ve yetişkinlerin eğitim, istihdam, yatılı kurum ve toplum-temelli ortamlarda desteklenmesinde kullanımına ilişkin olarak 30 yılı aşkın sürelik bir deneyime sahiptir. Otizm spektrum bozukluğu olan ergen ve yetişkinlerin gereksinimleriyle ilgili olarak makale ve kitap yazarlığı ve eş-yazarlığı ile aynı konuda ulusal ve uluslararası sunular yapmıştır. Dr. Gerhardt Otizm Araştırmaları Organizasyonu’nun (OAR: Organization for Autism Research) başkanlığını yürütmekte, Behavior Analysis in Practice dergisinin editörler kurulunda bulunmakta ve çok sayıda mesleki danışmanlık kurulunda görev yapmaktadır. Doktora derecesini, Rutgers’daki New Jersey Eyalet Üniversitesi’nin Lisansüstü Eğitim Enstitüsü’nden almıştır.

Sunu Başlığı: Uyumsal Davranışlar ve Otizm Spektrum Bozukluğu-Yaşam, Güvenlik, Bağımsızlık ve Yeterlik

Öz: Uyumsal beceriler bir dizi karmaşık yaşam becerilerini içerir. Bu beceriler bireyin çeşitli alanlarda kişisel bağımsızlığa kavuşmasını sağlayan becerilerdir. Öğretim müdahalelerinin önemli bir kısmı okuma-yazma ve matematik becerileri gibi akademik becerilerin kazandırılmasına yöneliktir. Ancak uyumsal beceriler (a) daha önemlidir ve (b) akademik yeterliklerin ifadesinde gereklidir. Bu sunumda otizm spektrum bozukluğu olan bireylere uyumsal becerilerin öğretimine ilişkin geliştirilen müdahaleleri ele alacağım ve bu becerileri toplumsal yaşam, güvenlik, bağımsızlık ve kişisel yeterlik ile ilişkisine değineceğim.

 
Dr. Svein Eikeseth - Oslo ve Akershus Üniversitesi, Norveç
 

Özgeçmiş

Dr. Eikeseth Norveç’te Oslo ve Akershus Üniversitesi’nde davranış bilimleri bölümünde psikoloji bölümü öğretim üyesidir. Ayrıca, İngiltere’de Genç Otizm Projesi’nin uygulama ve araştırma müdürü ve İsveç Stokholm’de Banyan Merkezi müdürüdür. Dr. Eikeseth 1991 yılında Dr. Donald M. Baer’in danışmanlığında Kansas Üniversitesi’nde gelişim ve çocuk psikolojisi alanında doktora derecesini almıştır. Aynı zamanda Dr. Eikeseth, Dr. O. Ivar Lovaas’ın danışmanlığında UCLA Çocuklara Davranışsal Müdahale Kliniği’nde doktora öncesi ve sonrası araştırma çalışmalarını yürütmüştür. Norveç’e döndüğünde Oslo Üniversitesi’nde klinik eğitimi almış ve klinik psikolog sertifikası almıştır. Otizm, gelişimsel yetersizlikler ve uygulamalı davranış analizi konularında araştırma makaleleri ve kitaplar yayımlamıştır.

Sunu Başlığı: Otizm spektrum bozukluğunda erken müdahale: Tarihçe, müdahale yaklaşımları ve seçim kararları
Öz: 1960’lardan başlayarak günümüze kadar OSB’li çocuklara yönelik çeşitli eğitsel müdahale programları geliştirilmiştir. Yaptığımız derleme çalışması sonucunda kapsamlı olarak nitelendirilebilecek özellikte; yani OSB’li çocukların sergilediği temel davranışsal aşırılıklara ve yetersizliklere yönelik olan yedi farklı müdahale belirlenmiştir: (1) TEACCH, (2) Duyu Bütünlemesi Terapisi (SIT), (3) Floortime, (4) Erken ve Yoğun Davranışsal Müdahale (EIBI), (5) Temel Tepki Öğretimi (PRT), (6) İlişki Geliştirme Müdahale Programı (RDI) ve (7) Denver Erken Başlama Modeli (ESDM). Alanyazın taraması çalışması, bu müdahalelerin etkililiklerini değerlendiren çıktı araştırması eksikliğini ortaya koymuştur. Ayrıca, yapılan çıktı araştırmalarına ilişkin olarak bilimsel nitelik açısından önemli farklılıklar olduğu görülmektedir ve uygulamanın etkilerini ele alırken bilimsel niteliğin de dikkate alınması gerekmektedir. Alanyazın taraması sonuçları, Erken ve Yoğun Davranışsal Müdahalenin (EIBI) OSB’li çocuklara yönelik müdahaleler içinde şu ana kadarki en çok araştırılmış ve en iyi raporlaştırılmış olan müdahale olduğunu göstermektedir. Çok sayıda araştırma, hem zihinsel ve uyumsal işlevlere ilişkin standart puanlarda önemli artışlara, hem de otistik belirtilerde ve problem davranışlarda azalmalara yol açtığını ortaya koymuştur. Bir diğer yakın tarihli kapsamlı müdahale olan Denver Erken Başlama Modeli (ESDM) de çok umut verici görünmektedir. Ancak, şu ana değin, ESDM’i değerlendiren yalnızca bir çıktı araştırması yayımlanmıştır. Dolayısıyla, bugün için, EIBI OSB’li çocuklara yönelik olarak bilimsel dayanaklı kabul edilebilecek tek kapsamlı eğitsel müdahaledir.

 
Dr. William L. Heward - Ohio Eyalet Üniversitesi, Emekli Öğretim Üyesi, ABD
 

Özgeçmiş

Dr. William L. Heward Ohio Eyalet Üniversitesi Eğitim ve İnsan Ekolojisi Fakültesi’nden emekli öğretim üyesidir. Bill Portekiz’de Kıdemli Fulbrigth Bursiyeri, Singapur Ulusal Eğitim Enstitüsü’nde Konuk Bilim İnsanı, Tokyo’da Keio Üniversitesi’nde ve Brezilya’da São Paulo Üniversitesi’nde Konuk Öğretim Üyesi olarak görev yapmış ve 16 farklı ülkede dersler okutmuş ve çalıştaylar düzenlemiştir. Dr. Heward’ın 100’den fazla dergi makalesi ve kitap bölümü vardır ve dokuz kitap yazmıştır. Uygulamalı Davranış Analizi (John Cooper ve Tim Heron ile birlikte yazılmıştır; 2. Baskı, 2007) ve Özel Gereksinimli Çocuklar: Özel Eğitime Giriş (10. Baskı, 2013) kitapları çeşitli dillere çevrilmiştir. Dr. Heward, Amerikan Psikologlar Derneği’nin 25. Birimi’nden eğitim ve davranış analizi alanlarına yapmış olduğu katkılar nedeniyle Fred S. Keller Davranışsal Eğitimi Ödülü’nü ve Cambirdge Davranış Çalışmaları Merkezi’nden Ellen P. Reese Davranışsal Kavramların İletişimi Ödülü’nü almıştır. Dr. Heward Uluslararası Davranış Analizi Derneği eski dönem başkanı ve üyesidir. Dr. Heward’ın araştırma ilgi alanları arasında normal sınıflarda grup öğretiminin etkililiğini artıran “düşük-teknoloji gerektiren” yöntemler ve yeni öğrenilen bilgi ve becerilerin genellenmesi ve kalıcılığını sağlama ya da artırmaya yönelik olarak müfredatın ve öğretimin uyarlanması konuları yer almaktadır.

Sunu Başlığı: Otizmli Çocuklar Açısından Özel Eğitim Öğretmenleri ve Davranış Analistlerinin Rol ve Sorumlulukları

Öz: Otizmli çocuklar öğretimi zor çocuklardır.  Bu çocuklara öğretim sunmak sıradışı bir enerjiye, teknik bilgiye, duygusal bağılılığa, gayrete sahip olmayı ve uzmanlar ve aileler arasında işbirliği kurmayı gerektirir. Bu sunuda sıralanan sorulara yanıt aranmıştır: Özel eğitimin amacı nedir? En etkili ve etik olan uygulamalar kullanılacağı zaman özel eğitimi tanımlayan özellikler nelerdir? Otizimli bir çocukta eğitsel açıdan en üst düzeyde gelişme sağlayabilmek için özel eğitim öğretmenlerinin ve davranış analistlerinin yerine getirmeleri gereken roller nelerdir? Bu iki meslek grubu otizmli çocuklara daha etkili hizmet sunabilmek üzere nasıl işbirliği kurabilirler?

 

Dr. Yankı Yazgan - Marmara Üniversitesi Emekli Öğretim Üyesi, Türkiye

 

Özgeçmiş

Dr. Yankı Yazgan, psikiyatri ve çocuk-ergen psikiyatrisi uzmanı ve Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi emekli öğretim üyesidir. Yale Child Study Center kısmi öğretim üyesidir. Serbest hekim olarak görev yapmaktadır. Araştırma alanlarını, otizm, DEHB, TS gibi dürtü, sosyal iletişim ve executive işlev sistemlerinin etkilendiği gelişimsel sorunların klinik, epidemiyolojik ve nörobilimsel yöntemlerle incelenmesi oluşturmuştur. Çok sayıda bilimsel makalesinin yanısıra topluma dönük popüler bilim yazıları vardır.

Sunu Başlığı : Otizmde yerleşik bir tıbbi tedavi gelişimi nasıl olabilir?
Yerleşik ve alternatif tedavilerin karşılaştırılması için kanıta dayalı tıp yöntemleri

Öz: Tıp pratiğinin amacı hastalığı tedavi etmek, tedavi edemediği durumlarda rahatlatmak, acıyı dindirmektir. Hastalığın sebebinin bilinmesi tedaviye giden yolda bir adım olmakla beraber, kesin tedavi için yetmemektedir. Diğer yandan, gelişim mekanizması tam bilinmese de, hastalığa özel olmayan tıbbi ve tıbbi olmayan yaklaşımlarla da hastaya yarar sağlanabilir. Modern tıp tedavi amaçlı kullanılan yöntemlerin ‘standart’lara uyan ‘yerleşik’ tedavi sayılabilmesi için etkinliğinin ve emniyetinin sınırlarının belirlenmesi amaçlı değişik yöntemler ortaya koymuştur. Otizm ve ilişkili nörogelişimsel bozuklukların tedavisinde tıbbi tedavilerin yeri pek azdır. Otizmli çocuk ve bireylerin gelişimini sağlamaya dönük başta eğitsel ve kısmen psikopedagojik/davranışsal ve sensorimotor yöntemlerle uygulanan yaklaşımlar klasik bir tedavi’den ziyade bireyin gelişim süreci içinde yol almasına olanak sağlayan geliştiriciler olarak görülebilirler. Mevcut tıbbi tedaviler de (başlıca ilaç kullanımı ile) ilişkili davranışsal ve bilişsel sorunların kontrol altına alınmasını sağlayarak hem uygulanan yöntemlerin, hem de kısmen de olsa devam etmekte olan ‘doğal gelişim’in önünü açarlar. Otizme dönük standart tıbbi tedavilerin çeşitli sebeplerle geliştirilememiş olmasının bir yan ürünü ise ‘alternatif’ adı altında toplanan birbirinden çok farklı yaklaşımlar olmuştur. Bu yaklaşımların önemli bölümünü kendi içinde tutarlı ancak dışsal kanıtlardan yoksun ‘biyomedikal’ yaklaşımlar (diyetler, hiperbarik oksijen gibi), ilk denemeleri yapılmış, anekdotal destek oluşmuş ancak henüz kesin sonuç aşamasından uzak veya vazgeçilmek üzere olan ilaçlar (sikloserin gibi) ve başka tedavilerdeki etkinliği kanıtlanmış ancak otizmle ilişkisi kurulamamış ilaçlar oluşturmaktadır. Umut verici ya da ilerleme potansiyeli olan tedaviler ile ‘alternatif’ küme arasındaki örtüşmeden hastalar lehine ve bilimsel ölçütlere uygun bir tedavi çıkması için, ‘etkin ve emniyetli’ tedaviyi kalanlardan ayırd etmenin yolları tıbbi araştırmaların ana odaklarından birisidir. Etkinliğin nasıl ortaya konduğu ve araştırıldığı, ilacın/tedavinin yarar/zarar sınırlarının nasıl belirlendiği gibi yöntemleri özetleyerek,  ‘yararlı olmak’ ile ‘tedavi sayılmak’ arasındaki farkların nasıl incelendiğine ilişkin kanıta dayalı tıp yaklaşımlarına değineceğim bu sunumda tıbbi tedavi geliştirme yolları hakkındaki bilgileri otizm özelindeki örneklerle paylaşacağım.