Poster Bildiri Sahiplerinin Dikkatine

Konferans programı belli oldu

Çalıştaylar

Dr. Bridget A. Taylor
Alpine Learning Group
ABD

Sunu Başlığı: Otizmli Çocuklarda Ortak Dikkat ve Karşılıklı Sosyal Dil Becerilerinin Geliştirilmesi

Öz: Otizmli çocukların temel yetersizlik alanlarından biri başkalarıyla neşelerini, ilgilerini ya da başarılarını kendiliğinden paylaşmadaki sınırlılıklarıdır. Ortak dikkat iki kişinin bir nesne ya da olaya karşı ilgilerini aktif olarak paylaşmaları olarak tanımlanabilir. Küçük yaştaki otizmli çocukların bu anlamlı beceriyi geliştirmede başarısız olabildikleri görülmektedir. Örneğin, otizmli çocuklar ebeveynlerine ilginç bir nesneyi ya da oyuncağı işaret ederek gösteremeyebilmektedirler. Ayrıca, bazı çocuklar sohbet sırasında karşılıklı konuşma girişiminde bulunma ya da ilginç bir olaya ilişkin bilgi paylaşmak üzere yorumda bulunmayı başlatmakta başarısız olabilmektedir. Bu sunuda ortak dikkati ve karşılıklı konuşma becerilerini oluşturan tepkiler incelenecek ve bu iki önemli becerinin öğretiminde araştırma-dayanaklı stratejiler belirlenecektir. Tepkileri ve öğretim uygulamalarını örnekleyen video görüntüleri sunulacaktır.
 

Dr. Connie Kasari
California Üniversitesi Los Angeles (UCLA)
ABD

Sunu Başlığı: Otizm Spektrum Bozukluğu Olan Çocuklara Oyun Becerilerinin Öğretimi ve Genellenmesinin Sağlanması

Öz: Bu sunuda otizm spektrum bozukluğu olan çocukların oyun becerilerine ilişkin performanslarını değerlendirme ve oyun becerilerinin öğretimi konuları ele alınacaktır. Otizm spektrum bozukluğu olan çocuklarda oyun becerilerinin gelişimi, gecikme ve farklılıklar gösterirler. Bu çocuklar hayali ya da -mış gibi oyunların oynanmasında belirli bazı farklılıklar gösterirler. Ayrıca, oyun davranışlarında bazı nitel farklılıklar vardır. Ancak küçük çocuklar oyuncaklarla/nesnelerle ve çevrelerindeki kişilerle oyun oynayarak yeni beceriler öğrendiklerinden oyun becerileri tüm çocuklar için önemlidir. Oyun, çocukların sosyal iletişim ve dil becerilerinin gelişmesinde bir bağlam olarak hizmet eder. Otizmli çocukların büyük bir kısmı için oyun becerilerinin kazandırılması ve başkalarıyla sosyal oyun oynama konusunda müdahaleler gereklidir. Bu sunumda otizm spektrum bozukluğu olan çocuklarda oyun oynama ya da oyun oynama için girişimde bulunma becerilerinin arttırılması sonucunda ortak dikkat ve dil becerilerinin de geliştirildiği çeşitli çalışmalara odaklanılacaktır. Sunuma katılan katılımcılar otizm spektrum bozukluğu olan çocukların halihazırda sahip oldukları oyun oynama beceri düzeyini nasıl belirleyeceklerini ve öğretim için hedef oyun becerilerini nasıl seçeceklerini öğrenecekler. Çocuğun Oyun becerilerini değerlendirme sonucunda elde edilen oyun beceri düzeyi ve oyuncaklara karşı olan ilgisinin, oyun becerilerini geliştirmek üzere kullanılacak olan müdahalenin belirlenmesinde nasıl kullanılabileceği açıklanacaktır. UCLA çalışmalarında kullanılan öğretim stratejilerine ilişkin video görüntüleri, özellikle otizmli çocukların oyun becerilerine ve sosyal olarak girişimde bulunmalarına katkı getiren temel bileşenler üzerinde durularak katılımcılarla paylaşılacaktır.

 

Dr. Helen Tager-Flusberg
Boston Üniversitesi
ABD

Sunu Başlığı: Otizm Spektrum Bozukluğunda Dil ve İletişim

Öz: Bu sunuda dil bozukluklarının özelliklerinin (a) otizm spektrum bozukluğuna spesifik olan ve olmayan ve (b) sendromu tanımlamayan dil yetersizliğinin daha değişken yönleri ele alınacaktır. Evrensel bozukluklar pragmatik ve iletişimde belirlenmiştir. Bu bulgular sosyal yetersizlikler ve başkalarını anlamada görülen sorunlarla yakından ilişkilidir. Dilde görülen yetersizliklere bağlı olarak otizm spektrum bozukluğunda farklı alt gruplar tanımlanır. Bu gruplardan birisinde özgül dil bozukluklarında görülen yetersizliğe benzer yetersizlikler görülmektedir. Bu grubun temel özellikleri davranışsal ve nörotaklit çalışmalarından elde edilen bulguları da kapsayarak betimlenecektir. Diğer grup eğitim almalarına rağmen sözel becerileri hiç olmayan ya da minimal düzeyde kalan gruptur. Bu çocukların değerlendirilmesinde karşılaşılan sorunlar tartışılacaktır. Çalıştayın son bölümünde ise otizm spektrum bozukluğunda dil ve iletişimde görülen erken gelişimsel örüntüler betimlenecektir. Tanı ve müdahale doğurguları tartışılacaktır.

 

Dr. Henry Roane
Upstate Medical Üniversitesi
ABD

Sunu Başlığı: Kendine Zarar Verici Davranışlarda Bilimsel Dayanaklı Uygulamalar

Öz: Kendine zarar verici davranışlar bireyin gerçekleştirmesiyle kendisine ya da vücuduna isteyerek fiziksel açıdan zarar verdiği davranışlar olarak tanımlanır. Gelişimsel yetersizliği olan bireylerde sıklıkla gözlenen kendine zarar verici davranışlara kafayı vurma, kendine vurma, çimdikleme, kendini ısırma, kaşıma, yabancı cisim yeme, göze parmak sokma ve saç çekme gibi davranışlar örnek olarak verilebilir. Kronik kendine zarar verici davranışlarda hematomdan, ileri doku hasarına ve bazı vakalarda ölümlere rastlanabilmektedir. Kendine zarar verici davranışlar bireylerin sosyal ve eğitsel gelişimlerini de etkilemektedir. Bu tür davranışları nedeniyle olumlu sosyal davranışların gerçekleşemediği bilinmektedir. Aynı zamanda, bu tür davranışların sıklığı ve yoğunluğu nedeniyle bu bireylerin çevresindeki kişiler de kendileriyle sosyal etkileşime girmekten kaçınmaktadırlar. Bu sunumda otizmli bireylerde kendine zarar verici davranışların nedenleri gözden geçirilecek ve diğer popülasyonlarda (intihar türünde olmayan kendine zarar verme) kendine zarar verici davranışlar ile kendine zarar verme davranışları arasında gözlenen farklılıklara kısaca değinilecektir. Bu tanıtımdan sonra, kendine zarar verici davranışların sürmesine neden olan değişkenlerin belirlenmesinde kullanılan bilimsel dayanaklı uygulamalar tartışılacaktır.  Sunumun büyük bir bölümünde pekiştirme ve cezayı da kapsayan öncül ve sonuç temelli uygulamalarla ilgili müdahaleleri ele alan alanyazının sentezi yapılacaktır. Ayrıca, döngüsel davranış örüntüleri ya da kendini engelleme gibi kendine zarar verici davranışlara müdahale etmek üzere kullanılan diğer müdahale seçenekleri de tartışılacaktır.

 

Dr. James E. Carr
Davranış Analizi Sertifikasyon Kurulu
ABD

Sunu Başlığı: Sosyal Pekiştirmeye Dayalı Olarak Süregelen Sorun Davranışlarda İşleve-Dayalı Müdahalelerin Seçimi

Öz: Uygulamalı davranış analizi sorun davranışların işlevsel tanımı için farklı yöntemler geliştirmiştir. Tanımlanan işlev sosyal içerikli olduğunda (örn., kaçış, dikkat, maddi olmak gibi) deneysel olarak desteklenen işleve dayalı müdahaleler söz konusudur. Örneğin, ‘kaçma’ya uygun bir davranışı izler şekilde yer verilebilir (alternatif davranışın ayrımlı pekiştirmesi), sabit bir tarifeye dayalı olarak yer verilebilir (izler olmayan pekiştirme) ya da hiç yer verilmeyebilir (sönme). Farklı işleve dayalı müdahaleler için uygulama ve verileri gözden geçirerek dikkat elde etme ve kaçmaya dayalı sorunlara karşı uygun müdahale seçimine yönelik karar verme modellerini sunacağım.  Bu başlıklar danışma ve doğrudan hizmet sunumu sırasında en sık karşılaşılan engelleri olduğu kadar, bir olasılığı diğerine tercih etmenize yardımcı olabilecek kişisel özellikleri de ele alacaktır.  Katılımcılar her bir başlığı kendi danışanlarından biri için tamamlayacaklardır ve bu nedenle sunuma gelirken bir danışanlarına ait ayrıntılı bir dosya getirmelidirler. Bu bilgiler gizli tutulacaktır.

 

Dr. Linda A. LeBlanc
Trumpet Behavioral Health
ABD

Sunu Başlığı: Otizm Spektrum Bozukluğu Olan Çocuklara Dil Becerilerinin Öğretiminde Bilimsel Dayanaklı Doğal Öğretim Yöntemleri

Öz: Doğal öğretim yöntemleri doğal ortamların, doğal değişim ajanlarının, doğal olarak ortaya çıkan uyaranların ve öğretim bağlamının birlikte kullanımı ile uygulanır. Son 40 yılda çok sayıda doğal öğretim yöntemi geliştirilmiş ve etkililiklerine yönelik güçlü bilimsel dayanaklar oluşturulmuştur. Doğal öğretim yöntemlerinde genelleme, becerinin edinimi sağlandıktan sonra değil, becerinin öğretimine başlandığı sırada, diğer bir deyişle edinim aşamasında programlanır. Tüm bunlara ek olarak bu yöntemler genellikle oyun ve dil becerilerinin öğretimini eşzamanlı olarak hedefler. Bu sunumda, bu yöntemlerin kavramsal temelleri, belli bazı yöntemler gözden geçirilecek ve öğretimin daha doğal ve oyun gibi yürütülmesi için yapılandırılmış öğretimin uyarlanmasına ilişkin önerilerde bulunulacaktır.
 

Dr. Nahit Motavalli Mukaddes
İstanbul Ergen ve Çocuk Psikiyatri Enstitüsü

TÜRKİYE

Sunu Başlığı: Otizm Spektrum Bozukluğu Tanısında Psikiatrik Değerlendirme ve İzleme

Öz: Otizm spektrum bozukluğu (OSB) karşılıklı sosyal etkileşim, iletişim ve sınırlı ilgi ve basmakalıp davranışlarla kendini gösteren bir bozukluktur (APA, 2013). OSB yaşam boyu süregelen bir bozukluk olduğu için bu grubun uzun sureli tıbbi, psikiyatrik ve eğitsel bakım ve müdahale gereksinimleri vardır. Bu çalıştayda sıralanan konular ele alınacaktır:

A) OSB’nin Yaşam Boyu Klinik Özellikleri:  Çalıştayda tipik olarak gelişen bireylerin sosyo-duygusal özellikleri sunulacak ve bir yaşından daha küçük bebeklerde OSB’nin ilk belirtileri aktarılacaktır. Ardından, erken çocukluktan yetişkinlik dönemine değin OSB’nin klinik özellikleri üzerinde durulacaktır.

B) OSB’nin Tanısal Değerlendirmesi: Bu bölümde bireylerin olası bir OSB tanısı açısından tanısal değerlendirmesi üzerinde durulacaktır. Bu bölüm anne-babadan çocuk hakkında bilgi toplayarak ve çocuğu gözleyerek bilgi toplamanın ana hatlarını içermektedir.

C) Çok Disiplinli Uygulama: Psikiyatrik değerlendirmenin yanısıra, OSB taşıyan bireyler tıbbi muayeneye ve aynı zamanda psikometrik ve konuşma-iletişim değerlendirmelerine gereksinim duyabilirler.

D) Psikiyatrik İzleme Planı: Bu bölümde psikiyatrik takip konusundaki düşünceler tartışılacaktır.  

E) İzleme Esnasında Eşlik Eden Psikiyatrik Sorunlarla Başetme: Bu grup yaşamları boyunca pek çok farklı psikiyatrik bozukluk deneyimleyeceği için, uyku bozuklukları, saldırganlık, depresyon, obsesif-kompalsif bozukluk, DEHB, intihar eğilimi ve cinsel sorunlar gibi konularla nasıl baş edileceği üzerine konuşulacaktır.


Dr. Peter Gerhardt
JPG Autism Consultation
ABD

Sunu Başlığı: Otizm Spektrum Bozukluğu Olan Bireyler ve Cinsellik Öğretimi

Öz: Otizm spektrum bozukluğu olan bireyler de cinsel varlıklardır. Ancak, cinselliğe ya da biriyle özel cinsel ilişkiye karşı kişinin ilgisi kişiler ve kişilerin düzeylerine göre önemli farklılıklar göstermektedir. Ne yazık ki kendini tanımlama alan yazınında karar verme becerileri ile ilişkili yoğun tartışmalar olsa da cinsel eğitim ve genel olarak gelişimsel yetersizliği olan bireylere, özellikle de otizm spektrum bozukluğu olan bireylere ilişkin öğretimin etkililiği konusunda yeterli bilimsel dayanaklar henüz oluşmamıştır. Bu sunumda otizm spektrum bozukluğu olan bireylere yönelik cinsellik eğitimi güvenlik, bilgi, değerler ve sosyal anlayış gibi değişkenler dikkate alınarak  tartışılacaktır.
 

Dr. Svein Eikeseth
Oslo ve Akershus Üniversitesi
Norveç

Sunu Başlığı: Otizm spektrum bozukluğu olan çocuklara yönelik ayrık denemelerle ve doğal öğretim.

Öz: Erken ve Yoğun Davranışsal Müdahale (EIBI), küçük yaşlardaki otizm spektrum bozukluğu olan çocuklara uyumsal davranışların öğretiminde Uygulamalı Davranış Analizi (ABA) ilke ve yöntemlerini kullanan bilimsel dayanaklı bir müdahaledir. Bu çalıştayda, çocuğa kazandırılması gereken becerilerin nasıl bileşenlerine ayrılacağı ve bu bileşenlerin her birinin ayrı ayrı nasıl öğretileceği açıklanacaktır. Bu çalıştayda öncelikle taklit (sözel ve devinsel), ifade edici ve alıcı dil ve eşleme gibi temel becerilerin öğretimine yönelik ayrık denemelerle öğretim tanıtılacaktır. Ayrıca katılımcılara doğal öğretim ve fırsat öğretimi gibi daha az yapılandırılmış öğretim süreçlerine ilişkin de bilgi de aktarılacaktır.


Dr. William L. Heward
Ohio Devlet Üniversitesi (Emekli Öğretim Üyesi)
ABD

Sunu Başlığı: Okul Dönemindeki Otizmli Çocukların Normal Sınıflarda Başarılı Olabilmelerine Yardımcı Olma

Öz: Otizmli çocuklarla ilgili yürütülen çalışmalarda en yüksek düzeyde başarının 6 yaş altında olan çocuklara sunulan erken yoğun davranışsal eğitim (EYDE) uygulamasıyla elde edildiğini bilimsel olarak gösteren bulgular vardır. EYDE uygulamalarını alan bazı çocuklar devlet okullarında normal sınıflara rahatlıkla geçebilirken, pek çoğu yeni ve oldukça karmaşık talepleri olan bu çevrede yer alma noktasında oldukça sorun yaşamaktadırlar. Otizm konusunda önemli bir deneyime sahip bir grup öğretmen, uygulamacı, araştırmacı ve ailelerden otizmli öğrencilerin genel eğitim ortamlarında başarılı olmalarına yardımcı olacak en önemli becerileri ve öğretmenlerin normal sınıf ortamında otizmli çocuklara yardımcı olmak amacıyla kullanmaları gereken öğretimsel uygulamaları belirlemeleri istenmiştir. Grubun yanıtları öğrencilerde bulunması gereken beceri setleri (örn., verilen görevi bağımsız olarak yerine getirme, akranlarıyla uygun biçimde etkileşim kurma) ve öğrencinlerin bu ortamlarda başarılı olmalarına yardımcı olacak öğretim uygulamaları (örn., kendini yönetme becerilerini öğretme, işbirlikçi öğrenme etkinliklerini kullanma) açısından dikkate değer biçimde benzerdir. Otizm spektrum bozukluğu olan öğrencilerin genel eğitim sınıflarında başarılı olmalarına yardımcı olabilecek beş beceri seti, bu öğretimin gerekçesi ve araştırma temelleri ve bu becerileri öğretmek üzere kullanılacak olan öğertimlerin uygulama ilkeleri açıklanacaktır.